Rama- Εβραία ( Κλαίρη)

RAMA

Το πρώτο τραγούδι που σούρχεται στο μυαλό;.

“Rockabye baby on the tree top”, είναι ένα παιδικό, ένα νανούρισμα.

Ένα που άκουσα πριν λίγο , στα εβραϊκά. Σύγχρονο και μιλάει για την αγάπη. Είναι ένα τραγούδι που έχω γνωρίσει τον τελευταίο χρόνο, μπορεί τυχαία να το άκουσα και από τότε σε τακτά διαστήματα το βάζω να το ακούω. Μ αρέσει πάρα πολύ.

Ένα αγαπημένο;

Πάρα πολλά , δεν είναι κάτι σταθερό. Μου έρχονται μόνο στα εβραϊκά.

Στο πατρικό σας τραγουδούσατε ;

Σε κάθε μάζωξη της οικογένειας, Παρασκευή ή Σάββατο βράδυ , τραγουδούσαμε. Ειδικά τραγούδια για το Sabbath, το Σάββατο δηλ.

Ακούγατε μουσική , τραγούδια ;

Ο μπαμπάς μου άκουγε πολύ τζαζ, μπλουζ,  σόουλ και τέτοια. Η μαμά μου όπερα, κλασσική , ο αδελφός μου ροκ , του 50-60 Και οι αδελφές μου ισραηλινά. Κι εγώ απ' όλα . Τραγουδούσαμε σαν παιδιά πάρα πολύ. Μαζευόμασταν και τραγουδούσαμε πιο πολύ ισραηλινά. Απολαμβάναμε να τραγουδάμε μαζί.

 φάση της ζωής σου  και  κάποια τραγούδια ;

Σίγουρα τραγουδιστές. Το Alan Parsons Project, eye in the sky , το άκουσα σε συγκεκριμένη φάση που ήμουν 17 χρονών κ τότε έκανα παρέα με μια φίλη που καθαρίζαμε μαζί σκάλες για να έχουμε κανένα χαρτζιλίκι και το τραγουδούσαμε αυτό μαζί. Και κάποια τραγούδια του Elton john. Μετά στο στρατό έχω πολύ έντονα Leonard Cohen , Susan Vegan , Carol king . Αν κάποιος τραγουδιστής μου έκανε κλικ θα τον άκουγα πάρα πολύ .  όπως με έναν φίλο μου έχω το la Traviata  που το ξέραμε όλο απέξω  και το τραγουδούσαμε κάθε φορά που συναντιόμασταν , όπως και το Sound of music – η μελωδία της ευτυχίας που ξέραμε όλα τα λόγια.

Όταν τα ακούω οπωσδήποτε μου έρχονται εικόνες από τότε και επίσης τα θυμάμαι όταν θέλω να θυμηθώ κάποια άτομα  από τότε.

Κάποιο τραγούδι που δεν θέλεις με τίποτε να ακούσεις , σου προκαλεί κάποιο δυσάρεστο συναίσθημα ;

Μπορεί να μου προκαλεί δυσάρεστο συναίσθημα , ίσως ακούγεται κάπως μαζοχιστικό αλλά θέλω να το ακούσω . Να θυμηθώ έστω κ εκείνες τις στιγμές. Ας πούμε όταν χώρισα , τότε μόλις είχε βγει ένα άλμπουμ της Πρωτοψάλτη που είχε να κάνει με χωρισμούς και για μένα το να επαναλαμβάνω το τραγούδι ξανά και ξανά είναι θεραπευτικό. Μπορεί να είναι συνδεδεμένα με δύσκολες στιγμές, αλλά και σήμερα αν θα το ακούσω, όχι ότι θα νοσταλγήσω   τον πόνο , αλλά ίσως θα νοσταλγήσω τη συντροφιά που μου πρόσφεραν τότε αυτά τα τραγούδια.  Αυτά που δεν μπορώ να τα ακούσω και θα τα κλείσω είναι κάτι που θα μου τσιτώσει τα νεύρα. Έχει να κάνει με είδος μουσικής , αν με αναστατώνει συναισθηματικά , ναι τότε μπορεί να το κλείσω γιατί είναι εντυπωσιακό το πόσο πολύ μπορεί να με αναστατώσει κάτι που δεν μου αρέσει, να νιώσω δυσφορία. (7.48)

Ποιο είδος μουσικής σε χαλαρώνει , σε κάνει να νιώθεις όμορφα;

Αν είναι κάτι που άκουγαν οι γονείς μου, πιο πολύ η μαμά μου , μπορεί να μην ήταν οι πρώτες μου επιλογές αλλά αν θα τα ακούσω σήμερα μπορεί να με χαλαρώνουν μόνο και μόνο γιατί τα συνδέω με την παιδική μου ηλικία ή κάποιες φάσεις… ακούσματα που πήρα από το περιβάλλον μου . από μένα , πέρα από τις μουσικές που άκουγα μικρότερη , στο σήμερα είναι αυτά τα new age, της γιόγκα , του ζεν , που κ που έχω μια ανάγκη να ακούσω. Αν θα ακούσω τραγούδια στα εβραϊκά , με ακουμπάνε πιο πολύ , για κάποιο λόγο . Προφανώς συνδέονται με κάποια ρίζα μου. Και μπορεί να ακούσω τα ίδια λόγια σε άλλες γλώσσες , αλλά στα εβραϊκά εισχωρούν πιο βαθιά στην ψυχή μου .

Αγαπημένο είδος μουσικής έχεις  ;

Δεν μπορώ να πω γιατί νομίζω ότι προδίδω όλα τα άλλα που είναι αγαπημένα . Ευτυχώς έχω πολλά ακούσματα  και δεν περιορίζομαι . Και τα τελευταία χρόνια  έμαθα να ακούω τη μουσική που παλαιότερα  δεν μπορούσα με τίποτε να ακούω .  Ήοι από την ανατολή , αραβική μουσική  που παλαιότερα με τρέλαινε σήμερα μπορώ να ακούσω και μπορεί και να με γοητεύει κιόλας . Βλέπω δηλ. ότι υπάρχει αλλαγή  και ανάπτυξη . Μπορεί αυτό που δεν μου άρεζε να ήταν πιο πολύ από στιγματισμό παρά  από το να ήταν ξένο στο αυτί μου. Σήμερα είμαι πολύ πιο ανοικτή .

Που γεννήθηκες ;

Στην Ιερουσαλήμ . Έλειψα για ένα χρόνο στις Φιλιππίνες , επέστρεψα και πάλι για 2 χρόνια πίσω και μέχρι το 1990  ζούσα στο Ισραήλ . Πιο πολλά συνεχόμενα χρόνια ζω στην Ελλάδα .

Στο Ισραήλ , έξω από το σπίτι σας , ποια ήταν τα ακούσματα ;

Σίγουρα ισραηλινά τραγούδια . Σαν παιδιά ξέραμε τόσο πολλά τραγούδια  και η έξοδος μας πολλές φορές ήταν να βρεθούμε και να τραγουδάμε μαζί. Δηλ. ήταν και είναι πάρα πολύ μέσα στην κουλτούρα . Σε κάθε συνάντηση θα είχαμε μαζέψει φυλλάδια με τραγούδια  για να έχουμε τα λόγια και να τραγουδάμε . Και πάρα πολλά παιχνίδια είχαν να κάνουν με τραγούδια. Είτε από το σχολείο , είτε από άλλες ομάδες .

Στο σχολείο είχαμε οπωσδήποτε μάθημα μουσικής , χορωδία , συνοδεύαμε με ξυλόφωνα , ότι είχαμε τέλος πάντων . είναι πολύ βασικό κομμάτι της κουλτούρας του τόπου .  (14.44)

Το τραγούδι σημαίνει κ μουσική παιδεία ? δηλ. πολλοί ισραηλινοί ξέρουν κ παίζουν μουσική?

Επειδή στο Ισραήλ έρχονται άτομα από πολλά μέρη του κόσμου δηλ. άτομα που έρχονται σε επαφή με μαντολίνο, με πιο ανατολίτικες μουσικές άλλοι που έρχονται από κεντρική Ευρώπη που έχουν περισσότερο επαφή με πιάνο , τσέλο κλπ, άλλοι που ήρθαν από Αραβικές χώρες που έφεραν μαζί τους τα τύμπανα. Από μουσικής άποψης βλέπεις ότι στο Ισραήλ υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον κίνημα που όσο προχωράνε τα χρόνια με βάση αυτά που εγώ βλέπω απ έξω, γιατί δεν ζω πια εκεί , φαίνεται ότι συνδυάζονται πάρα πολλά πράγματα μεταξύ τους και είναι ωραίο το αποτέλεσμα. Από την άλλη βέβαια αυτό βοηθάει και στο να διαχωρίζονται τα πράγματα δηλ. εσύ ακούς αυτή τη μουσική άρα ανήκεις σ αυτή την ομάδα. Δεν είναι πάντα ενωτικά. Αλλά νομίζω ότι άτομα που ήρθαν στο Ισραήλ από άλλες χώρες έφεραν μαζί τους πιο πολύ την κουλτούρα της παιδείας της μουσικής.

Για την Ελλάδα , όπου ζεις πολλά χρόνια τι θα μπορούσες να πεις . Η σχέση του Έλληνα με το τραγούδι , τη μουσική .

Και εδώ είναι πάρα πολύ συνδεδεμένο το τραγούδι, η μουσική με τους ανθρώπους. Είναι πολύ εντυπωσιακό το πώς η κάθε περιοχή κρατάει και μεταφέρει το δικό της μουσικό στίγμα . Σαν ακροατής του ραδιοφώνου Θάλεια ότι δεν έχει μεγάλη ποικιλία και ως προς το είδος της μουσικής αλλά κ ως προς το περιεχόμενο. Των θεμάτων . Τα τελευταία χρόνια έχει λίγο παραπάνω πολιτικές προεκτάσεις. Εκτός από το ρεμπέτικο τα περισσότερα τραγούδια που ακούγονται έχουν να κάνουν με αγάπη , έρωτα. Δεν είναι εύκολο να ακούσεις τραγούδι που να μεταφέρει άλλο μήνυμα, άλλο νόημα.

Ίσως γιατί με την μεταπολίτευση περάσαμε μια μακρά περίοδο που ήταν πολύ πολιτικοποιημένο το τραγούδι και …

Αν συγκρίνω με τη δική μου εποχή , τότε που ήμουν παιδί με τα σημερινά παιδιά – που ενώ το καθένα μόνο του ακούει μουσική δεν έχω δει τα παιδιά του σήμερα να μαζεύονται όπως εμείς τότε στο Ισραήλ για να τραγουδήσουμε. Εκτός από παιδί που είναι ο προορισμός τους αυτός , να είναι σε μουσικό σχολείο κλπ.

Έχεις συμμετάσχει σε χορωδία;

Ναι βέβαια  και μου αρέσει πάρα πολύ. Εδώ στη Θεσσαλονίκη είχα συμμετάσχει στη χορωδία των νέων της εβραϊκής κοινότητας . Έμαθα όλα τα σεφαραδίτικα τραγούδια που είναι τόσο συγκινητικά και μ αρέσει πολύ το άκουσμα τους . Σήμερα δεν το βάζω προτεραιότητα στη ζωή μου γιατί δεν προλαβαίνω . Δεν το αποκλείω για αργότερα , αλλά στο τώρα έχω άλλες προτεραιότητες.

Όταν ξυπνάς το πρωί σου έρχεται να τραγουδήσεις;

Το να ακούσω ξυπνώντας μουσική μου έρχεται πολύ συχνά , αλλά το να τραγουδήσω  μου έρχεται όταν είμαι πάρα πολύ καλά. Προφανώς αυτό τον καιρό δεν είμαι πάρα πολύ καλά.

Το τραγούδι δηλ. το έχεις συνιφασμένο με το να είσαι καλά;

 Ναι , το να τραγουδήσω εγώ σημαίνει ότι είμαι καλά. Το να ακούσω , όλες τις ώρες . Και όταν είμαι καλά κ όταν είμαι λυπημένη . τη μουσική ακούγοντας την σε όποια φάση και να είμαι μπορεί όντως να αλλάξει τη διάθεση μου ή την ένταση της διάθεσης μου . Δηλ . αν είμαι παρά πολύ στο συναίσθημα , ακούγοντας μουσική ξεχνιέμαι  και κάπως θα ανακουφιστεί η ένταση του.

Μ ένα τραγούδι θα μπορούσες να μου δώσεις το στίγμα της σημερινής κατάστασης της ζωής σου ;

Απο την παιδική μου ηλικία το Honesty  (Billy Joel) , πολύ με εξέφραζε αυτό το τραγούδι .ή  διάφορα άλλα τραγούδια για τα οποία έλεγα πωπω πως με εκφράζουν …

Για μένα είναι πολύ σημαντικό ένα τραγούδι ακόμη και να έχει πάρα πολύ ωραία μελωδία  αν δεν καταλαβαίνω τις λέξεις ή αν δεν μου μιλάνε , μπορεί να το ακούσω , αλλά δεν  με ακουμπάει. Δηλ . ο συνδυασμός η μουσική και τα λόγια θέλω να μου λένε κάτι. Κι αν  τα λόγια μου λένε κάτι , δεν υπάρχει περίπτωση να μην μου αρέσει και η μουσική. Τα λόγια λοιπόν , για μένα παίζουν πάρα πολύ σημαντικό ρόλο.  Μου χαλάει τη μελωδία όταν τα λόγια είναι χαζά. Η ψυχή ενός τραγουδιού δεν είναι μόνο η μουσική , είναι και τα λόγια. (25.38) Από 12 έως 26 χρονών ήμουν πάρα πολύ προσεκτική στο άκουσμα των τραγουδιών . Άκουγα , έψαχνα τα λόγια , τα έγραφα, μου μιλούσαν πάρα πολύ τα λόγια . Τότε βέβαια διάβαζα φιλοσοφία , ποίηση. Τελευταία φορά που το έψαξα ήταν με τον Leonard Coen με τα τελευταία του τραγούδια που έγραψε τα δυο τελευταία χρόνια της ζωής του. Η μελωδία του μπορεί να είναι επαναλαμβανόμενη , μονότονη αλλά τα λόγια είναι τόσο ισχυρά και δυνατά ! (28.25)

Με πιο τραγούδι ερωτεύθηκες ;

Θυμάμαι στιγμές. Κάποιο τραγούδι της Tracy Chapman  ή το Σ' αγαπώ, της Πρωτοψάλτη με τον Ρέμο.

Τα άκουγες ή και τα αφιέρωνες;

Τα μόνα άτομα που τους αφιέρωνα ήταν τα παιδιά μου, όχι ερωτικοί σύντροφοι.

Κάνεις εικόνες , ταξιδεύεις  ακούγοντας τραγούδια;

Παρά πολύ εύκολα . Όταν οδηγώ και  είμαι μόνη μου στο αυτοκίνητο , εκεί ακούω πάρα πολύ και ταξιδεύω και μου αρέσει και πολύ . Και θυμάμαι κάποια φορά ακούω για πρώτη φορά το Let her go , του Passenger , τρελαίνομαι από τα λόγια , τη μουσική και τη φωνή του τραγουδιστή – γιατί κι αυτό παίζει ρόλο  κ μετά πήγα και τον έψαξα.  Ένιωσα πολύ μεγάλη χαρά όταν κατάφερα να τον βρω. Για ένα διάστημα τον άκουγα μπορεί και 50 φορές τη μέρα. Έχει μείνει ένα από τα αγαπημένα  μου.

Ποιο θα αφιέρωνες στην κόρη σου;

Ένα από την Ποκαχόντας , γιατί ήταν η αγαπημένη της ή την αρκούδα καφέ της Λιλιπούπολης  .  Ο πριγκιπας λεμόνης αρρώστησε βαριά … Σε κάποιες απόκριες ντύθηκαν κιόλας... Δέθηκα και με το ελληνικό τραγούδι.

Στον Γκαλ;

Πιο εύκολο, γιατί έχουμε πιο κοινά ακούσματα μουσικής . Κι αυτός θα μου πει έλα να ακούσεις κι εγώ θα του πω το ίδιο και θα μοιραστούμε ίδιες συγκινήσεις . Ο Γκαλ  είναι ένα άτομο που μοιράζομαι εύκολα τις μουσικές επιλογές μου .

Πάντως  όταν η μαμά μου ήταν στην τελευταία βδομάδα της ζωής της  και ήμουν δίπλα της  την έβαλα να ακούσει κλασσική μουσική και ήταν επιθυμία της όταν πεθάνει να την ταξιδέψουμε  με μια ωραία άρια. Και το κάναμε πραγματικότητα . Για μένα ήταν πάρα πολύ συγκινητικό, γιατί βάλαμε  το «Time  tο say goodbye» , φέραμε ένα μεγάλο κασετόφωνο κ το βάλαμε  και την αποχαιρετήσαμε  και όντως είχα την αίσθηση ότι η μουσική την ταξιδεύει  ή εμάς τέλος πάντων σε άλλο κόσμο (37.36)

Το τραγούδι για σένα :

Ακούσματα ζωής , με όλη τη σημασία το τι σημαίνει ζωή . Κάτι που με συνοδεύει ανά πάσα στιγμή  σε διάφορες φάσεις, κάθε φορά κάτι διαφορετικό, κάτι που έχει ποικιλία όπως οι στιγμές της ζωής , τα ακούσματα της ζωής  έτσι τα τραγούδια της ζωής. Με αγγίζει πάρα πολύ η μουσική , σε όλες τις εκφάνσεις της.

Περισσότερο είναι η μουσική ή το τραγούδι ; Και τα δυο.  

Τι χρώμα ;  μωβ

Άρωμα ;  γιασεμι

Γεύση ; Μανταρίνι , κλιμεντίνι μάλλον. Τη γεύση από ένα κλημεντίνι που έφαγα κάποτε , μετά από ένα ολόκληρο καλοκαίρι , που σχεδόν ξέχασα τη γεύση του γιατί μου φάνηκε ότι πέρασε πάρα πολύ καιρός από την προηγούμενη φορά  και θυμάμαι τη μυρωδιά και τη γεύση, το πόσο ζωντανό ήταν στο στόμα μου .

Και τα τρια που μου ήρθαν στο μυαλό αφορούν την παιδική μου ηλικία. Είναι βαθιές και καλές αναμνήσεις της παιδικής μου ηλικίας.

Συντροφιά είναι το τραγούδι.

Εμένα ποιο θαθελες να μου αφιερώσεις ;

Στη δουλειά σου η μουσική , το τραγούδι έχει θέση ;

Θεωρώ ότι θα μπορούσε να έχει θέση αλλά επειδή είναι τόσο μαγευτική  και λίγο με τη λέξη μαγεία μέσα , η μουσική έχει μαγευτικές ιδιότητες, θεωρώ ότι στη δική μου δουλειά  όταν μιλάμε για θεραπευτική διαδικασία, που δεν θέλω να οδηγήσω τα πράγματα κάπου , η μουσική μπορεί μόνο να εμποδίζει. Γιατί από τη στιγμή που βάζω μουσική  είναι σαν να επεμβαίνω πολύ στη διαδικασία του άλλου. Αν ο στόχος είναι εκείνη τη στιγμή να χαλαρώσει , να θυμηθεί κάτι ή να τον ακουμπήσει κάτι, ναι , αλλά είναι πιο χειριστικό αυτό . Αν θέλω το πεδίο να είναι εντελώς tabula rasa , πρέπει να αποφύγω τη μουσική .

Μουσικό όργανο παιζεις ;

Μικρή έπαιζα το ξυλόφωνο ,  στο σχολείο  κάναμε και φλάουτο , ήμουν και alto και μ άρεζε πολύ γιατί ήταν συνήθως η δεύτερη φωνή που μου αρέσει πολύ , το νιώθω πολύ δημιουργικό , το να προσθέτεις , να συμπληρώνεις . Στην εφηβεία έπαιξα κιθάρα , έτσι για τον εαυτό μου και το ευχαριστήθηκα πολύ . Έκανα μια απόπειρα στην Αϊτή να μάθω πιάνο  και μ' άρεζε η προοπτική, αλλά δεν είχαμε πιάνο στο σπίτι . θα μου άρεζε να έχω πιο πολύ έφεση στο να παίξω  μουσική  ακούγοντας  , από το να μελετήσω , και κάνω εξάσκηση , να έχω αυτοπειθαρχία .  Ο παππούς μου, της μητέρας μου, ήταν τραγουδιστής, τενόρος  και έπαιζε πιάνο πολύ καλά . Και ο μπαμπάς μου τραγουδούσε πολύ, κάθε μέρα, μόνος του . Και με εκνεύριζε , δεν μου άρεζε η φωνή του, ήθελα να κλεισω τα αυτιά μου . Δεν ήταν φάλτσος έκανε όμως τις επεμβάσεις στο τραγούδι και το έκανε δικό το. Γενικά μου την έδινε ο μπαμπάς μου , οπότε μάλλον και η φωνή του.

Να ξέρεις ότι και η γάτα μου ακούει μουσική. Όταν υπάρχει πηγή μουσικής στο σπίτι πάει εκεί κοντά. Αν βάζω μουσική στο σαλόνι  θάρθει εκεί , αν στην κουζίνα θα μετακινηθεί εκεί.

Το τραγούδι και η μουσική ακουμπάει πάρα πολύ και τον χορό μέσα μου . Γενικά όταν ακούω μουσική , κινούμαι.  Όταν ήμουν μικρή έβαζα μουσική και χόρευα ώρες , μόνη μου στο σπίτι . Ήταν ένας τρόπος να περνάω το χρόνο μου. Και σήμερα με πολλές μουσικές, με όλες  μ αρέσει  να χορεύω .

Χορός , μουσική , τραγούδι : Μια  σουπερ , δυνατή θεραπευτική σύνθεση , ελιξήριο ζωής .

Ένα ταξίδι στο παρελθόν , ένα άνοιγμα .