Έλενα, Κλαίρη

Το πρώτο τραγούδι που σούρχεται στο μυαλό;

ΤΟ BLUte nur του Bach, ένα κομμάτι για το Πάσχα, μου ήρθε αυτό γιατί το άκουγα χθες και σήμερα.

Από την παιδική ηλικία;

Ένα τραγούδι που μου έμαθε η γιαγιά μου η Νίτσα . Ένα που λέει  «εις το βουνό ψηλά εκεί»  . Το συζητήσαμε με τη γιαγιά πρόσφατα γιατί μου έλεγε ότι έκλαιγα όταν το άκουγα. Στενοχωριόμουν  με τους στίχους . δεν το θυμάμαι τι έλεγε αλλά ήταν λίγο στενάχωροι οι στίχοι . κάτι για μοναξιά έλεγε . Στην αρχή μου άρεζε , αλλά από ένα σημείο και μετά που μιλούσε για το εκκλησάκι που δεν έχει ψάλτη ούτε παπά, εγώ έκλαιγα .

Στο σπίτι σου ακούγατε μουσική , τραγουδούσατε ;

Ναι , οι γονείς άκουγαν μουσική , αλλά δεν τραγουδούσαν . Οι γιαγιάδες μου όμως τραγουδούσαν . Η μια ελληνικά δημοτικά , η άλλη αγγλικά.

Εσύ πως απέκτησες ιδιαίτερη σχέση με το τραγούδι ;

Άρχισα να παίζω βιολί . από οκτώ χρονών . Δεν ξέρω γιατί ζήτησα βιολί. Ούτε η μαμά μου ξέρει. Της είχε φανεί πολύ περίεργο γιατί στο κοντινό περιβάλλον μου δεν είχα δει κανέναν να παίζει . Της φαινόταν πιο φυσιολογικό να ζητήσω να μάθω πιάνο. Α , έφτιαξα μόνη μου μια δική μου θεωρία. Ίσως γιατί μου άρεσε πολύ να ακούω  Βιβάλντι , τις 4 εποχές . δεν είμαι σίγουρη .

Με το τραγούδι πότε άρχισες;

Πάντα τραγουδούσα, αλλά δεν μπορώ να θυμηθώ πως ξεκίνησε αυτό . θυμάμαι , στην έκτη δημοτικού , είχα μεγάλο ενδιαφέρον . τραγουδούσα μονή μου  αυτά που άκουγα εγώ .ποτέ ελληνικά , πάντα ξένα . τραγουδούσα στο σπίτι , στο μπάνιο, για μένα . μέχρι που ξεκίνησα να κάνω μαθήματα , στα 18 μου , γιατί δεν επιτρέπεται νωρίτερα.

Τι σε ώθησε να πεις ότι εγώ τώρα θέλω να μάθω σωστά  να τραγουδώ ;

Πάντα ήμουν μουσικός και ήθελα να τραγουδώ επαγγελματικά . ήθελα να αρχίσω τα μαθήματα για να έχω μια σωστή τεχνική . είναι βασικό αυτό , πολύ βασικό .

Ποιο από τα δυο –μουσική ή τραγούδι – σου άρεσε τότε περισσότερο ;

Το βιολί πάντα μου άρεσε αλλά δεν είχα την τρέλα που είχα με το τραγούδι. Το τραγούδι για μένα είναι άλλο πράγμα , τελείως διαφορετικό . μουσικός είμαι , όχι γιατί έπαιζα βιολί , αλλά με πιο ευρεία έννοια .Γράφω μουσική , δεν τραγουδάω μόνο. Και προτιμώ να τραγουδάω τα δικά μου τραγούδια μόνο . δεν είμαι από τους μουσικούς που θα τραγουδήσουν τα τραγούδια που τους γραφεί κάποιος  ή του Χατζηδάκη . υπάρχουν μουσικοί που έχουν κάνει καριέρα τραγουδώντας τραγούδια άλλων , εγώ θέλω να τραγουδώ τα δικά μου τραγούδια. Βεβαία με τα μαθήματα που κάνω και τις διαφορές  συναυλίες όπου συμμετέχω θα τραγουδήσω και όπερα και σύγχρονο και τζαζ. Αλλά θεωρώ βασικό ένας μουσικός να εκφράζεται μέσα από τη δική του μουσική. Οπότε μουσική και τραγούδι συνδέονται . Δεν είναι το τραγούδι κάτι άσχετο. Ένας τραγουδιστής θεωρεί ότι οι φωνητικές χορδές είναι το όργανο του , όπως ένας βιολιστής έχει το βιολί , όποτε υπάρχει ένας συσχετισμός  (10.37)

Τι είναι για σένα το τραγούδι ;

Είναι ένας τρόπος έκφρασης . κάτι που μου δίνει ζωή .

Έχεις συνδέσει σημείο- κομμάτι  της ζωής σου με συγκεκριμένο τραγούδι ;

όχι , δεν θα το έλεγα. Πάντα άκουγα μουσική αλλά δεν έχω συνδέσει στο μυαλό μου συγκεκριμένες μουσικές με γεγονότα. Όχι δεν το έκανα ποτέ.

Ποιο είδος μουσικής σου αρέσει;

Ακούω   μετά  και γραφώ τέτοια μουσική γιατί με εκφράζει , αλλά ακούω και πολύ κλασική μουσική .και τραγουδάω και τέτοια . από κει κ πέρα τραγουδώ κάποια ( ΄80), ντίσκο

Μέταλ  μουσική τι είναι ;

Μεταλ  μουσική δεν απέχει τόσο από την κλασική, όσο φαίνεται αρχικά. Αντί για το ηχείο μιας κλασικής κιθάρας  έχει ηλεκτρική κιθάρα  που έχει ενισχυτή .Ο ήχος περνάει  από κει.  Οπότε είναι κάτι που μπαίνουν στη μέση ηλεκτρονικά .

Οι σπουδές σου – ηλεκτρονικοί υπολογιστές θα μπορούσαν να συνδυαστούν με το τραγούδι και την μουσική .

Έχουμε κιθάρα , έχουμε μπάσο και ντραμς  και ο τραγουδιστής έχει το μικρόφωνο του . απ άποψη συγχορδιών και μουσικής δεν απέχει παρά πολύ άμα κάποιος το μελετήσει κ πολλές φορές γίνεται μίξη των δυο.

Τραγούδι που δεν θέλεις να ξανακούσεις ποτέ;

Ναι , κάποια που με εκνευρίζουν . Όπως το «Εye of the tiger». Δεν μ αρέσει καθόλου ν ακούω αυτό το τραγούδι. Ίσως γιατί παλαιοτέρα το έπαιζαν συνεχεία κ παντού , που βαρέθηκα τόσο πολύ να το ακούω . ένας υπερκορεσμός . μου θυμίζει και το Rocky  που ποτέ δεν μου άρεζε. Ή κάποια λαϊκά που δεν θέλω με τίποτε ν ακούσω . δεν ξέρω ποια είναι αυτά .

Ελληνική δεν ακούς καθόλου;

Δεν ακούω γιατί δεν έτυχε . μπορεί να πάω σε ρεμπέτικο , καθόλου δεν με ενοχλεί , αλλά δεν έτυχε.

Στο σπίτι θ αλλάξεις σταθμό αν ακούσεις ελληνικά ;

Ναι . Ακούω συγκεκριμένους σταθμούς που ξέρω ότι η μουσική που βάζουν μ αρέσει.

Το πρωί όταν ξυπνάς τραγουδάς ;

Τραγουδάω συνεχεία και μου κολλάν διαφορετικά τραγούδια κάθε μέρα. Όπως και νόμε.

Αφιέρωσες σε κάποιον κάποιο τραγούδι – με την κάρδια σου και μετά είπες βρε , τζάμπα πήγε…

Έχω αφιερώσει μόνο μια φορά τραγούδι και αυτό το έκανα σ έναν φίλο μου που τραγούδησε μαζί μου και δεν ήταν τότε  εκεί . Γενικά , δεν μου αρέσει να αφιερώνω τραγούδια  ακριβώς για ατό το λόγο. Όλα τα δικά μου τραγούδια έχουν γραφτεί πολύ συγκεκριμένα και είναι πολύ προσωπικά και μου είναι δύσκολο να αφιερώσω κάποιο από αυτά . αν ήταν κάποια διασκευή , νομίζω θα μπορούσα να το κάνω πιο εύκολα . Όμως μου φαίνεται ότι δεν είναι τόσο επαγγελματικό να είσαι στην σκηνή και να αφιερώνεις .

Δηλ το τραγούδι για σένα είναι μόνο επί σκηνής;

Ναι αλλά όχι μόνο. Και θα κάνω τα μαθήματα μου κασέ θα τραγουδήσω στο σπίτι και θα ηχογραφήσω …

Κάτω από ποια –ες συνθήκες γραφείς τραγούδια;

Τα τελευταία χρόνια για να γράψω τραγούδια , στίχους τουλάχιστον , θέλω να έχω μια ιστορία στο μυαλό μου κ να γραφώ με βάση την ιστορία . Δεν μ αρέσει να γραφώ ότι μου έρχεται στο μυαλό ή να γραφώ ότι για να γεμίσω μια σελίδα , όποτε για να είμαι συγκεντρωμένη , να έχω έναν σκοπό κ να ξέρω τι κάνω κ τι γραφώ σκάφτομαι μια ιστορία .

Τι λες, τώρα θα κάτσω να γράψω ;

Όταν λέω σκέφτομαι μια ιστορία εννοώ ότι συνήθως δεν γραφώ ένα τραγούδι. Θέλω ας πούμε να βγάλω ένα δίσκο , όποτε στέφομαι μια ιστορία για όλο τον δίσκο και κάθε τραγούδι που γραφώ είναι ένα κομμάτι της ιστορίας . Αυτή η ιστορία συνήθως αλλάζει όλη την ώρα ,μέχρι σχεδόν να τελειώσει όλος ο δίσκος έχει γίνει κάτι πολύ διαφορετικό απ αυτό που είχα στο μυαλό μου στην αρχή . Κάποιες φορές μου έρχονται ιδέες όταν περπατώ . τότε μου έρχονται διάφορα πράγματα . Άλλε φορές μπορεί να κάθομαι και να μου έρθει κάποια ιδέα για στίχους ή μουσική . Υπάρχουν και κάποιες μέρες που λέω πρέπει να καθίσω να γράψω κάτι , γιατί πρέπει να τελειώνω , βάζω και χρονικά όρια στον εαυτό μου . Ενώ στον προηγούμενο δίσκο βγήκαν πιο ομαλά όλα , πιο γρήγορα , είχα πάρα πολύ έμπνευση , τώρα αυτή τη φορά ζορίστηκα πάρα πολύ . Υπήρχαν μέρες που έλεγα δεν θα κάνω τίποτα , απλώς θα γράψω κάτι . αλλά δεν γινόταν αυτό το πράγμα. Τελικά τα κατάφερα . Καθόμουν βράδια , πιο πολύ το βράδυ ενεργοποιείται το μυαλό το δικό μου και έλεγα τώρα θα σκεφτώ την ιστορία μου , τη μουσική …

Πρώτα γραφείς τους στίχους κ μετά τη μουσική ;

Πάντα η μουσική είναι αυτή που έρχεται πρώτη  . κ τώρα συνεργάζομαι κ με έναν κιθαρίστα όποτε γραφούμε μαζί μουσική . μπορεί αυτός να μου φέρει μουσική και να γράψω  πάνω σ αυτήν τους στίχους  ή να του πάω εγώ μουσική  στην οποία εκ των υστέρων θα γράψει στίχους . είναι βασικό πρώτα να γραφτεί η μουσική και οι στίχοι να ταιριάξουν πάνω στη μουσική . αν έχεις πρώτα τους στίχους και θήλεια να τους μελοποιήσεις η μουσική Θάνοι πιο περιορισμένη .

Έχω συζητήσει με διαφόρους μουσικούς και όλοι αυτό κάνουν .

Αυτό δεν σημαίνει ότι έρχονται σε δεύτερη μοίρα οι στίχοι . Την ιστορία μπορεί να την έχω από πριν στο μυαλό μου απλά με τη μουσική την βάζω σε κάποια σειρά , όποτε ταιριάζω τα κομμάτια της ιστορίας πάνω στη μουσική.

Γι ατό το κομμάτι εκπαιδεύτηκες ;

Όχι

Δηλ. εσύ έμαθες μουσική , είσαι σε θέση να συνθέσεις μουσική που δεν είναι σε θέση όλοι να το κάνουν  και πήρες και παίρνεις  μαθήματα τραγουδιού. Το να γραφείς στίχους είναι κάτι άλλο , δικό σου . Ωραία.

Μπορείς να τα ιεραρχήσεις όλα αυτά; Ποιο είναι πιο εμπνευσμένο για σένα

Τα μαθήματα φωνητικής δεν φέρνουν κάποια έμπνευση , αλλά είναι κάτι που χρειάζεσαι , ένα εργαλείο. Είναι σημαντικό για μένα και η μουσική και οι στίχοι . Πιο πολύ μου αρέσει να ταιριάζω τους στίχους πάνω στη μουσική . Δε μπορώ να τα διαχωρίσω , είναι ένα σύνολο για μένα .Δηλ. το βλέπω σαν τραγούδι.

Σε ποια γλώσσα γράφεις τους στίχους;

Μέχρι στιγμής μόνο στα αγγλικά , αλλά σκέφτομαι κάποια στιγμή να βάλω και ελληνικά. Εχω ήδη βάλει σε ένα τραγούδι κάποιες λεξούλες στα ελληνικά  . Στα αγγλικά έχω μεγαλύτερη άνεση στο να γράφω , επειδή τα μιλούσα από πάρα πολύ μικρή με τη γιαγιά κ διάβαζα μόνο αγγλικά βιβλία  μπορώ να εκφραστώ πιο εύκολα . Πολλές φορές σκέφτομαι και στις δυο γλώσσες κ μερικές φορές κάνω παύση, μου έρχεται η λέξη στα αγγλικά κ μετά προσπαθώ να την βρω στα ελληνικά ή το ανάποδο. Είναι πάντως ενοχλητικό όλο αυτό . Παρότι η ελληνική γλώσσα είναι πολύ πιο πλούσια , έχω μάθει να εκφράζομαι στα αγγλικά. Από τις εκθέσεις τις ατελείωτες που έγραφα με τη γιαγιά ….

Ποιο είδος τραγουδιού σε εκφράζει περισσότερο ;Γουστάρεις παρά πολύ

Στο κλασικό τραγούδι είμαι πιο άνετη , χρόνια το μαθαίνω , μου βγαίνει πιο αυθόρμητα . θέλω να τραγουδώ διάφορα ειδή , όχι μόνο ένα , έτσι έχει ενδιαφέρον για μένα . Αυτό που μου αρέσει περισσότερο  είναι να προσαρμόζω διαφορετικές τεχνικές  τραγουδιού πάνω στα δικά μου τραγούδια. Εκεί μπορώ να κάνω τα πάντα . στην όπερα πρέπει να τραγουδήσεις με κλασικό τρόπο ,στην τζαζ πάλι με συγκεκριμένο τρόπο , ενώ στα δικά μου τραγούδια μπορώ να τα κάνω όλα. 29.30

Ένας λόγος που τελευταία μ αρέσει να τραγουδώ διάφορα είναι γιατί ήθελα να δοκιμάσω διαφορετικά ειδή αλλά τελικά κατάλαβα ότι όλα αυτά μπορείς να τα συνδέσεις με τον δικό σου τρόπο . φέτος δίνω βάση στη δική μου μουσική για να εφαρμόσω όλα αυτά .

Ένα δικό σου αγαπημένο τραγούδι , τι χρώμα έχει ;

Έχει  χρώμα μπλε . Το άκουγα στο δρόμο όταν ερχόμουν  εδώ και το ακούω κάθε μέρα γιατί μ αρέσει παρά πολύ .  The gallows hymn (O ύμνος του απαγχονισμού) των   Primordial από την Ιρλανδία. Μ αρέσουν παρα πολύ οι στιχοι. Αυτοί οντας ιρλανδοι νιωθουν μια πικρία μεσα τους για όλα οσα εχουν περάσει .Ειναι ενας δισκος που μιλάει για διαφορες αυτοκρατορίες που εχουν πεσει κ είναι ένα κομματι από αυτόν τον πόνο τους . είναι μπλε γιατί είναι καπως λυπηρό . είναι καπως εσωτερικό , πως βιωνει αυτός το πώς ο πολιτισμός τους δεχτηκε αυτό το πλήγμα. Είναι λυπηρό αλλά σαν να εχει καποια ελπίδα.

Τι άρωμα έχει ;

Μου ήρθε η λεβάντα για κάποιο λόγο

Γεύση ;

Όχι γλυκιά . θαλερά ένα τσάι που έχει μέσα τριαντάφυλλο, κάτι όχι πικρό , κάτι ενδιάμεσο. Περγαμόντο  που μ αρέσει παρά πολύ.

Ένα κοινό τραγούδι με κάποιον που ερωτεύτηκες;

Δεν ξέρω , έχω την ικανότητα αν είναι κάτι από το παρελθόν να το διαγράφω από τη μνήμη μου . Κ αυτός κ ότι είχαμε κάνει μαζί του . έφαγε ένα Χ

Σχετίστηκες με κάποιον που με τίποτε δεν θέλει ν ακούει μουσική, ενοχλείται  ;

Όχι, δεν νομίζω ότι θα μπορούσα να κάνω παρέα μ ένα τέτοιο  άτομο. Δεν θα με άντεχε .

Κάποιος που σου λέει , καλά ρε Έλενα αλλά αυτή τη μουσική που ακούς , εγώ με τίποτε δεν μπορώ.

Ναι βεβαία , αυτό συμβαίνει . Δεν επιβάλλω τη μουσική μου στους φίλους μου .

Πως το διαχειρίζεσαι;

 Σε μια φιλιά όλοι κάπως συμβιβάζονται . έχω φίλες που δε ακούν τη μουσική μου και έχουν έρθει σε συναυλίες μου κ εγώ αντίστοιχα έχω πάει σε μέρη που πάνε αυτές κ δεν είναι από τις μουσικές που ακούω εγώ . Τους περισσότερους τους ελκύει το κλασικό τραγούδι ή το μιούζικαλ , κάνεις δεν έχει διαμαρτυρηθεί για τέτοιο είδος. Πιο δύσκολα θα έρθουν σε μετά συναυλία. Ίσως φταίει ότι είναι προκατειλημμένοι , ίσως  και γιατί η μουσική παίζεται δυνατά .

Είσαι κάπου με παρέα  κα σου ζητάνε να τραγουδήσεις . θα το κάνεις ή θέλεις τις δικές σου συνθήκες;

Ναι έτσι , δεν μ αρέσει να τραγουδώ αν δεν έχω και διάθεση . πρέπει να νιώθω άνετα για να το κάνω αυτό . Μου λένε καμιά φορά , να έχουμε και κιθάρα , τραγουδά κάτι . Μπορεί και να μην το ξέρω  αυτό . Είμαι κ λίγο ντροπαλή . Όχι όταν είμαι στη σκηνή, αλλά στην καθημερινή μου ζωή . Νομίζω ότι όταν κανείς ανεβαίνει στη σκηνή , μεταμορφώνεται  . Κ δεν είσαι κ στην πρίζα .

Πως νιώθεις όταν είσαι στη σκηνή ;

Παρά πολύ ωραία  όταν τραγουδάω τη δική μου μουσική . γιατί έχω νιώσει πάρα πολύ άβολα τραγουδώντας διασκευές , δεν είχα και τους μουσικούς που συνεργάζομαι , δεν είχα δικά μου τραγούδια , δεν είχα την ιστορία μου . Με κάλεσαν και ήθελα να δοκιμάσω να δω πως θα είναι . Όταν κάνω τις δίκες μου συναυλίες στήνω ένα σόου  που έχει την ιστορία της μουσικής από πίσω , οπότε εκεί νιώθω άνετα.  Ή  αν έχω ένα ρόλο πάνω στη σκηνή . αυτό το να στέκομαι σα γυμνός πάνω στη σκηνή κ να λέω κάποια τραγούδια με κάνει να αισθάνομαι άβολα.

Το μιούζικαλ ποτέ μπήκε στη ζωή σου ;

Πρόπερσι . Έκανα κάποια μαθήματα κ μου άρεσε πολύ . βεβαία με το χορό δεν έχω κ πάρα πολύ καλή σχέση . με κούρασε πολύ ψυχικά αυτό , όχι σωματικά . Θα ήθελα να το συνεχίσω αλλά δεν μου αρέσουν όλα . Είχα σκεφτεί να πάω έξω  αλλά θέλω να επικεντρωθώ στη μουσική μου και να γραφώ τραγούδια  45.52

Όταν είσαι στη σκηνή κ τραγουδάς , τραγουδάς μηχανικά ή λέγοντα την ιστορία σου  ταξιδεύεις κι εσύ ή το κάνεις διεκπεραιωτικά ;

Όχι , πάντα ταξιδεύω ακτές ακόμη κι αν υπάρχει κάποιο τεχνικό πρόβλημα.

Μια ευχή σου , για σένα , ένας στόχος ;

Στόχος μου , να γράψω τον καινούριο μου δίσκο , να πάει καλά  και να κάνω μια περιοδεία  με αυτόν . Ένας πιο γενικός στόχος , δεν είναι κάτι που μπορώ να κάνω εγώ , να γίνουν πιο καλά τα πράγματα για τους μουσικούς  κα να ελαττωθούν κάποια προβλήματα που υπάρχουν  στους κύκλους των μουσικών . Δηλ . έχει αρχίσει να είναι επιχείρηση , ενώ άπρεπε να είναι κάτι πιο ειλικρινές . Και να υπάρχει λιγότερη εκμετάλλευση . από διάφορες εταιρίες και από άτομα που διοργανώνουν κάποια events.

Μουσική , τραγούδι λοιπόν;

Ο βασικός μου  τρόπος έκφρασης , αυτό που σκέφτομαι συνέχεια κ μου δίνει ζωή .